1. OGÓLNE OBOWIĄZUJĄCE NAKAZY I ZAKAZY PRZECIWPOŻAROWE.
Prewencja pożarowa
Prewencja pożarowa zwana również profilaktyką przeciwpożarową obejmuje zespół działań stosowanych w celu zapobieżenia powstaniu i rozprzestrzenianiu się pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia, zapewnieniu warunków ewakuacji ludzi, zwierząt i mienia w przypadku powstania zagrożenia oraz stworzenia warunków do prowadzenia akcji ratowniczej.
Zgodnie z ustawą o ochronie przeciwpożarowej przez zapobieganie powstaniu i rozprzestrzenianiu się pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia rozumie się:
- zapewnienie koniecznych warunków ochrony technicznej nieruchomościom i ruchomościom,
- tworzenie warunków organizacyjnych i formalno – prawnych zapewniających ochronę ludzi i mienia, a także przeciwdziałających powstaniu lub minimalizujących skutki pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia.
Zapewnienie odpowiednich warunków ewakuacji oznacza /wymaga zastosowania określonych rozwiązań konstrukcyjnych budynku lub obiektu, zainstalowania urządzeń technicznych oraz określenia zasad prowadzenia ewakuacji w istniejących warunkach.
Stworzenie warunków do prowadzenia skutecznych działań ratowniczych oznacza zapewnienie środków alarmowania straży pożarnych i innych jednostek, umożliwienia im dojazdu do budynku, obiektu lub terenu oraz wykonaniu urządzeń ułatwiających prowadzenie działań / urządzenia przeciwpożarowego zaopatrzenia wodnego, stałe pożarowe itp. /
Zadania prewencji pożarowej realizowane są przez następujące działania :
- analizowanie przyczyn powstania i rozprzestrzeniania się pożarów i innych zdarzeń oraz opracowywanie wniosków zmierzających do ich eliminowania,
- opracowywanie i wprowadzenie do powszechnego stosowania przepisów przeciw - pożarowych określających obowiązki osób fizycznych i podmiotów prawnych, wymagania przeciwpożarowe, warunki ewakuacyjne, zasady bezpieczeństwa pożarowego, wyposażenia w techniczne środki zabezpieczenia, zasady postępowania na wypadek powstania zagrożenia,
- informowanie, zaznajamianie i szkolenie społeczeństwa, załóg pracowniczych, mieszkańców z istniejącymi zagrożeniami, zasadami bezpieczeństwa pożarowego i postępowania w przypadku powstania pożaru lub innego zagrożenia,
- nadzorowanie i kontrolowanie przestrzegania przepisów i wymagań przeciwpożarowych oraz wykonywania obowiązków.
Podstawowe pojęcia stosowane w przepisach przeciwpożarowych.
Podziały i klasyfikacje budynków i innych obiektów budowlanych.
Przepisy przeciwpożarowe dzielą budynki i obiekty na :
- mieszkalne, zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej charakteryzowane kategorią zagrożenia ludzi, określane dalej jako ZL,
- produkcyjne i magazynowe, określane dalej jako PM,
- inwentarskie / służące do hodowli inwentarza /, określane dalej jako IN.
Ustalone zostały następujące kategorie zagrożenia ludzi :
ZL I – zawierające pomieszczenia przeznaczone do jednoczesnego przebywania ponad 50 osób nie będących ich stałymi użytkownikami, a przeznaczone przede wszystkim do użytku ludzi o ograniczonej zdolności poruszania się,
ZL II – przeznaczone przede wszystkim do użytku ludzi o ograniczonej zdolności poruszania się, takie jak szpitale, żłobki, przedszkola, domy dla osób starszych,
ZL III – użyteczności publicznej niezakwalifikowane do ZL I i ZL II,
ZL IV – budynki mieszkalne,
ZL V – zamieszkania zbiorowego, niezakwalifikowane do ZL I i ZL II.
Budynki dzieli się również na grupy wysokości :
- niskie / N / - do 12 m włącznie nad poziomem terenu lub mieszkalne o wysokości do 4 kondygnacji nadziemnych włącznie,
- średniowysokie / SW / - ponad 12 m do 25 włącznie nad poziomem terenu lub mieszkalne
o wysokości ponad 4 do 9 kondygnacji nadziemnych włącznie,
- wysokie / W / - ponad 25 m do 55 m włącznie nad poziomem terenu lub mieszkalne o wysokości ponad 9 do 18 kondygnacji nadziemnych włącznie,
- wysokościowe / WW / powyżej 55 m nad poziomem terenu.
Materiały niebezpieczne pożarowo – rozumie się przez to ciecze palne o temperaturze zapłonu poniżej 55 o C, gazy palne, ciała stałe wytwarzające w zetknięciu z wodą lub parą wodną gazy palne, ciała stałe zapalające się samorzutnie w powietrzu, materiały wybuchowe i pirotechniczne, ciała stałe palne utleniające o temperaturze rozkładu poniżej 21 o C, ciała stałe jednorodne o temperaturze samozapalenia poniżej 200 o C oraz materiały mające skłonności do samozapalenia.
Ciecz palna – jest to ciecz o temperaturze zapłonu do 100 o C. Ciecze palne zalicza się :
1) do I klasy niebezpieczeństwa pożarowego – o temperaturze zapłonu do 21 o C / 294,15 K / i niższej,
2) do II klasy niebezpieczeństwa pożarowego – o temperaturze zapłonu wyższej od 21 o C / 294,15 K/ do 55 o C / 328,15 K /,
3) do III klasy niebezpieczeństwa pożarowego – o temperaturze zapłonu wyższej od 55 o C
/ 328,15 K/ do 100 o C / / 373,15 K/.
Instalacja sygnalizacyjno – alarmowa - jest to instalacja automatycznego wykrywania i przekazywania informacji o pożarze.
Stałe urządzenia gaśnicze – są to urządzenia związane na stałe z obiektem, zawierające własny zapas środka gaśniczego, wyposażone w układ przechowywania i podawania środka gaśniczego, uruchamianie automatyczne we wczesnej fazie rozwoju pożaru.
Sprzęt i urządzenia ratownicze – są to przedmioty, narzędzia, maszyny i urządzenia związane na stałe z budynkiem, obiektem lub terenem, uruchamianie lub wykorzystywane do ratowania ludzi i mienia w warunkach pożaru, klęski żywiołowej oraz innego miejscowego zagrożenia, takie jak hydranty, zawory hydrantowe, suche piony, przeciwpożarowe zbiorniki wodne, suche piony, przeciwpożarowe zbiorniki wodne, klapy przeciwpożarowe.
Bezpiecznik ogniowy - jest to urządzenie zapobiegające przenoszeniu się ognia wzdłuż smugi gazowych mieszanin wybuchowych, stosowane w zbiornikach i aparatach z cieczami łatwo zapalnymi, instalacjach acetylenowych, instalacjach chemicznych, urządzeniach lakierniczych.
Przeciwpożarowy wyłącznik prądu – jest to wyłącznik odcinający dopływ prądu do wszystkich obwodów, z wyjątkiem obwodów zasilających instalacje i urządzenia, których funkcjonowanie jest niezbędne podczas pożaru,
Urządzenia do usuwania dymów i gazów pożarowych – są to urządzenia montowane w górnych częściach klatek schodowych i pomieszczeń, uruchamianie w przypadku nagromadzenia się gorących gazów i dymów pożarowych w celu ich odprowadzenia drogą wentylacji naturalnej lub wymuszonej,
Gęstość obciążenia ogniowego – energia cieplna, wyrażona w megadżulach, która może powstać przy spaleniu materiałów palnych znajdujących się w pomieszczeniu, strefie pożarowej lub składowisku materiałów stałych przypadająca na jednostkę powierzchni tego obiektu, wyrażona w metrach kwadratowych.
Strefa pożarowa – jest to przestrzeń wydzielona przez zachowanie odpowiednich odległości lub zastosowanie obudowy, tak aby pożar w określonym czasie nie przeniósł się na zewnątrz lub do wewnątrz tej przestrzeni.
W obiektach oraz na terenach przyległych do nich jest zabronione wykonywanie czynności, które mogą spowodować pożar, jego rozprzestrzenianie się utrudnienie prowadzenia działania ratowniczego lub ewakuacji, a w szczególności :
1) używanie otwartego ognia, palenie tytoniu i stosowanie innych czynników mogących zainicjować zapłon występujących materiałów :
a) w strefie zagrożenia wybuchem, z wyjątkiem wypadków określonych w odrębnych przepisach,
b) w miejscach występowania materiałów niebezpiecznych pożarowo,
c) w miejscach występowania innych materiałów palnych, określonych przez właściciela lub użytkownika i oznakowanych zgodnie z polskimi normami,
2) garażowanie pojazdów silnikowych w obiektach i pomieszczeniach nie przeznaczonych do tego celu, jeżeli nie opróżniono zbiornika paliwa pojazdu i nie odłączono na stałe zasilania akumulatorowego pojazdu,
3) rozgrzewanie za pomocą otwartego ognia smoły i innych materiałów w odległości mniejszej niż 5 m od obiektu, przyległego do niego składowiska lub placu składowego z materiałami palnymi,
4) wysypywanie gorącego popiołu i żużla lub spalanie śmieci i odpadków w miejscu umożliwiającym zapalenie się sąsiednich obiektów lub materiałów palnych,
5) przechowywanie materiałów palnych w odległości mniejszej niż 0,5 m od urządzeń i instalacji, których powierzchnie zewnętrzne mogą nagrzewać się do temperatury przekraczającej 100 o C,
6) użytkowanie elektrycznych urządzeń ogrzewczych ustawionych bezpośrednio na podłożu palnym, z wyjątkiem urządzeń eksploatowanych zgodnie z warunkami określonymi przez producenta,
7) stosowanie na osłony punktów świetlnych materiałów palnych, z wyjątkiem materiałów trudno zapalnych, jeżeli zostaną umieszczone w odległości co najmniej 0,05 m od żarówki,
8) instalowanie opraw oświetleniowych oraz osprzętu instalacji elektrycznych, jak : wyłączniki, przełączniki, gniazda wtyczkowe, bezpośrednio na podłożu palnym, jeżeli ich konstrukcja nie zabezpiecza podłoża przed zapaleniem,
9) składowanie materiałów palnych na drogach komunikacji ogólnej służących ewakuacji,
10) ustawianie na klatkach schodowych jakichkolwiek przedmiotów utrudniających ewakuację,
11) zamykanie drzwi ewakuacyjnych w sposób uniemożliwiający ich natychmiastowe użycie,
12) uniemożliwianie lub ograniczanie dostępu do :
a) urządzeń przeciwpożarowych, takich jak stałe i półstałe urządzenia gaśnicze i zabezpieczające, urządzenia odciążające, instalacje sygnalizacyjno – alarmowe, urządzenia do usuwania dymów i gazów pożarowych,
b) urządzeń uruchamiających instalacje gaśnicze i sterujących takimi instalacjami,
wyjść ewakuacyjnych,
d) wyłączników i tablic rozdzielczych prądu elektrycznego oraz głównych zaworów gazu.
Właściciele, zarządcy lub użytkownicy budynków oraz placów składowych i wiat zobowiązani są do :
1/ umieszczenia w miejscach widocznych wykazu telefonów alarmowych oraz instrukcji postępowania na wypadek pożaru,
2/ oznakowania, zgodnie z Polskimi Normami :
a/ dróg ewakuacyjnych / z wyłączeniem budynków mieszkalnych /,
b/ miejsc usytuowania urządzeń przeciwpożarowych,
c/ elementów sterujących urządzeniami przeciwpożarowymi,
d/ lokalizacji przeciwpożarowych wyłączników prądu, głównych zaworów gazu,
e/ pomieszczeń, w których występują materiały niebezpieczne pożarowo.
Przy używaniu lub przechowywaniu materiałów należy przestrzegać następujących zasad :
1/ ciecze o temperaturze zapłonu poniżej 55 o C należy przechowywać wyłącznie w pojemnikach wykonanych z materiałów co najmniej trudno zapalnych, odprowadzających ładunki elektryczności statycznej, wyposażonych w szczelne zamknięcia ; w obiektach i pomieszczeniach produkcyjnych lub magazynowych pojemniki z cieczami powinny być dodatkowo zabezpieczone przed stłuczeniem,
2/ w mieszkaniach przy zachowaniu podanych w p – cie 1/ zasad przechowywać można 5 dm 3cieczy o temperaturze zapłonu do 21 o C lub 10 dm 3 cieczy o temperaturze zapłonu do 55 oC, a w innych pomieszczeniach w budynkach zakwalifikowanych do kategorii zagrożenia ludzi odpowiednio 10 i 50 dm 3,
3/ w obiektach zaliczonych do kategorii zagrożenia ludzi nie należy przechowywać materiałów niebezpiecznych pożarowo w pomieszczeniach piwnicznych, na poddaszach i strychach, w obrębie klatek schodowych i korytarzy oraz innych pomieszczeniach ogólnie dostępnych, jak również na tarasach, balkonach,
4/ ilość materiału niebezpiecznego pożarowo znajdującego się na stanowisku pracy w obiekcie produkcyjnym nie może przekroczyć wielkości dobowego zapotrzebowania lub dobowej produkcji, zapas materiałów niebezpiecznych pożarowo przekraczający określoną wielkość należy przechowywać w oddzielnym pomieszczeniu przystosowanym do takiego celu,
5/ przy stosowaniu w pomieszczeniach cieczy o temperaturze zapłonu poniżej 21 o C należy zapewnić skuteczną wentylację,
Wymagania przeciwpożarowe dotyczące procesów technologicznych powinny być zawarte w instrukcjach technologiczno – ruchowych, a dotyczące obiektów użyteczności publicznej i zamieszkania zbiorowego – w instrukcjach bezpieczeństwa pożarowego.
Właściciele, zarządcy lub użytkownicy obiektów, w których odbywa się proces spalania paliwa stałego, ciekłego lub gazowego są obowiązani do usuwania zanieczyszczeń z przewodów dymowych i spalinowych :
1/od palenisk opalanych paliwem stałym – co najmniej 4 razy w roku,
2/ od palenisk opalanych paliwem płynnym i gazowym – co najmniej dwa razy w roku,
3/ od palenisk zakładów zbiorowego żywienia i usług gastronomicznych – co najmniej raz w miesiącu,
4/ z przewodów wentylacyjnych co najmniej raz w roku, jeżeli większa częstotliwość nie wynika z warunków użytkowych.
2. WARUNKI EWAKUACJI.
Odpowiednie warunki ewakuacji polegają na :
1/ zapewnieniu odpowiedniej ilości i szerokości wyjść z pomieszczeń i budynków,
2/ zachowaniu dopuszczalnych długości dróg ewakuacyjnych,
3/ zapewnieniu odpowiedniej, bezpiecznej pożarowo obudowy i wydzieleń dróg ewakuacyjnych,
4/ zabezpieczeniu dróg ewakuacyjnych przed zadymieniem.
Z pomieszczenia, w którym mogą przebywać ludzie, należy zapewnić wyjście prowadzące bezpośrednio na przestrzeń otwartą lub bezpośrednio do innej strefy pożarowej bądź na poziomie lub pionowe drogi komunikacji ogólnej, zwane drogami ewakuacyjnymi. Wyjścia ewakuacyjne mogą prowadzić na podwórze / dziedziniec /, do sąsiedniej strefy pożarowej lub na galerię pod warunkiem połączenia ich z przestrzenią otwartą lub za pośrednictwem przejść lub przejazdów, obudowanych jak poziome drogi ewakuacyjne. Wyjścia z pomieszczeń na drogi ewakuacyjne powinny być zamykane drzwiami, a z pomieszczeń zagrożonych wybuchem przedsionkami. Szerokość wyjścia ewakuacyjnego / drzwi / należy dostosować do liczby osób mogących przebywać jednocześnie w pomieszczeniu, przyjmując 0,6 m szerokości wyjścia na 100 osób, lecz nie mniej niż 0,9 m w świetle. Gdy ewakuacja jest do 3 osób to szerokość przejścia może wynosić 0,8 m.
Długość przejścia w pomieszczeniu, mierzona od najdalszego miejsca, w którym może przebywać człowiek, do wyjścia na drogę ewakuacyjną nie powinna przeprzekraczać w pomieszczeniach :
1/ zagrożonych wybuchem – 40 m,
2/ produkcyjnych i magazynowych o obciążeniu ogniowym przekraczającym 500 MJ/m 2 w budynkach wielokondygnacyjnych – 75 m,
3/ w pomieszczeniach jw. W budynkach jednokondygnacyjnych – 100 m,
4/ zaliczonych do kategorii ZL – 40 m.
W pomieszczeniach o wysokości przekraczającej 5 m długość przejść może być powiększona o 25 %, przy zastosowaniu urządzeń gaśniczyh wodnych o 50 %, a przy zastosowaniu samoczynnych urządzeń oddymiających o 50 %. Powiększenia długości przejść podlegają sumowaniu. Z pomieszczenia należy zapewnić co najmniej dwa wyjścia ewakuacyjne jeżeli w odległości co najmniej 5 metrów od siebie :
1/ powierzchnia pomieszczenia zagrożonego wybuchem przekracza 100 m 2
2/ powierzchnia pomieszczenia produkcyjnego lub magazynowego, o obciążeniu ogniowym powyżej 500 MJ/m2 lub kategorii ZL I, ZL II, ZL III, i ZL V, przekracza 300 m 2,
3/ powierzchnia pomieszczenia produkcyjnego lub magazynowego o obciążeniu ogniowym do 500 MJ/m 2, przekracza 1000 m
4/ liczba osób mogących przebywać jednocześnie w pomieszczeniu przekracza 50, a w pomieszczeniach zaliczonych do kategorii ZL II – 30.
3. ZASADY WYPOSAŻENIA OBIEKTÓW W PODRĘCZNY SPRZĘT GAŚNICZY
Przy ustalaniu rodzaju sprzętu gaśniczego należy stosować następujące zasady :
1/ do gaszenia pożarów grupy A / w których występuje zjawisko spalania żarowego, np. drewna, papieru, tkanin / stosuje się gaśnice płynowe lub pianowe,
2/do gaszenia pożarów grupy B / cieczy palnych i substancji stałych topiących się, np. benzyn, alkoholi, olejów tłuszczów, lakierów, parafin/ stosuje się zamiennie gaśnice płynowe, pianowe, śniegowe, proszkowe lub halonowe,
3/do gaszenia pożarów grupy C / gazów palnych, np. propanu, acytelenu, gazu ziemnego/ stosuje się zamiennie gaśnice proszkowe, śniegowe lub halonowe,
4/do gaszenia pożarów grupy D / metali, lekkich, np. magnezu, sodu, potasu,litu / stosuje się gaśnice proszkowe do tego celu przeznaczone /,
5/do gaszenia pożarów poszczególnych grup z indeksem E / urządzeń elektrycznych pod napięciem i innych materiałów znajdujących się w pobliżu tych urządzeń/ stosuje się zamiennie gaśnice śniegowe, halonowe lub proszkowe.
4. ZASADY WYPOSAŻENIA OBIEKTÓW W STAŁE I PÓŁSTAŁE URZĄDZENIA GAŚNICZE
Stosowanie stałych urządzeń gaśniczych, do których zalicza się stałe urządzenia gaśnicze wodne / tryskaczowe i zraszaczowe /, parowe, pianowe, gazowe i areozolowe, proszkowe jest wymagane w obiektach :
1/ handlowych i wystawowych :
a/ jednokondygnacyjnych o powierzchni strefy pożarowej powyżej 10 000 m 2
b/ wielokondygnacyjnych o powierzchni strefy pożarowej powyżej 2 500 m 2,
2/ gastronomicznych o liczbie miejsc powyżej 600,
3/ salach widowiskowych i zamkniętych obiektach sportowych o liczbie miejsc powyżej 3000,
4/ budynkach administracyjno – biurowych o wysokości powyżej 55 m,
5/ hotelach, hotelach robotniczych, internatach, domach studenckich i innych podobnych o wysokości ponad 55 m,
6/ archiwach wyznaczonych przez centralny organ administracji państwowe właściwy w sprawach archiwistyki,
7/ muzeach oraz zabytkach budowlanych wyznaczonych przez Generalnego Konserwatora Zabytków, w uzgodnieniu z Komendantem Głównym PSP,
8/ ośrodkach elektronicznego przetwarzania danych o znaczeniu krajowym,
9/ garażach podziemnych o liczbie stanowisk powyżej 100 lub o więcej niż jednej kondygnacji podziemnej.
Półstałe urządzenia gaśnicze stosuje się odpowiednio do zakresu określonego w wytycznych technologicznych oraz na podstawie szczegółowej analizy zagrożenia pożarowego.
5. ZABEZPIECZENIE PRZECIWPOŻAROWE LASÓW.
Zagrożenie pożarowe lasu wynika z rodzaju i charakteru materiałów palnych występujących w lesie, możliwości pojawienia się zarzewia ognia zdolnego do zapalenia pokrywy gleby i warunków meteorologicznych wpływających na wilgotność zarówno pokrywy gleby, jak i powietrza. Ustalone zostały trzy kategorie zagrożenia pożarowego obszarów leśnych / nadleśnictw, parków narodowych/:
I kategoria - duże zagrożenie pożarowe lasu,
II kategoria - średnie zagrożenie pożarowe lasu,
III kategoria - małe zagrożenie pożarowe lasu.
Największe zagrożenie pożarowe występuje w okresie zarania wiosny . W okresie tym szczególnie podatne są na zapalenie lasy, w których występują znaczne ilości łatwopalnych materiałów, takich jak sucha roślinność dna lasu, a w szczególności trawy i wrzos, opadłe listowie, chrust itp.
Lasy położone przy zakładach przemysłowych, obiektach magazynowych, obiektach użyteczności publicznej, liniach kolejowych, drogach publicznych i poligonowych, parkingach oraz polach roboczych poligonów oddziela się od tych obiektów pasami przeciwpożarowymi. Pasy przeciwpożarowe należy utrzymywać w stanie zapewniającym ich użyteczność przez cały rok. Obowiązek urządzania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych ciąży na :
1/ kierownikach lub właścicielach zakładów przemysłowych, obiektów magazynowych i użyteczności publicznej,
2/ właścicielach linii kolejowych,
3/ komendantach poligonów,
4/ właścicielach lub zarządcach lasów położonych przy drogach publicznych,
5/ właścicielach dróg zakładowych.
Obowiązek utrzymywania pasów przeciwpożarowych nie dotyczy :
1/ lasów zaliczonych do III kategorii zagrożenia pożarowego,
2/ drzewostanów starszych niż 30 lat, położonych przy drogach publicznych i parkingach,
3/ drzewostanów położonych przy drogach o nawierzchni nieutwardzonej, z wyjątkiem dróg poligonowych i między poligonowych,
4/ lasów o szerokości mniejszej niż 200 m.Właściciele, zarządcy lub użytkownicy lasów tworzących wspólnie kompleks leśny o powierzchni ponad 100 ha, są obowiązani :
1/ zorganizować w okresie zagrożenia pożarowego obserwację i patrolowanie lasów w celu wykrywania pożarów oraz alarmowania o ich powstaniu,
2/ zapewnić zasoby wody do celów gaśniczych w ilości minimum 50 m 3 zgromadzone najwyżej w 2 zbiornikach w obrębie chronionej powierzchni lub wydajności minimum 15 dm 3 /s dla terenu o promieniu :
- 3 km w lasach I kategorii zagrożenia pożarowego,
- 5 km w lasach II kategorii zagrożenia pożarowego,
- uzgodnionym z komendantem powiatowym PSP w lasach III kategorii zagrożenia
- pożarowego,
3/ utrzymywać drogi dojazdowe do stanowisk czerpania wody,
4/ oznakować stanowiska czerpania wody pożarniczymi tablicami informacyjnymi,
5/ urządzić i utrzymywać w miejscach wyznaczonych w porozumieniu z komendantami powiatowymi PSP, bazy sprzętu do gaszenia pożarów lasów
6/ uzgodnić projekt planu urządzenia lasu oraz projekt planu ochrony parku narodowego, w części dotyczącej ochrony przeciwpożarowej, z właściwym terenowo komendantem wojewódzkim PSP, dla lasów I i II kategorii zagrożenia pożarowego,
7/ umieścić w uzgodnieniu z komendantem powiatowym PSP tablice informacyjne i ostrzegawcze dotyczące bezpieczeństwa pożarowego przy wjazdach do lasów i parkingach.
W lasach i na terenach śródleśnych, na obszarze łąk, torfowisk i wrzosowisk, jak również w odległości do 100 m od granicy lasów jest zabronione wykonywanie czynności mogących wywołać niebezpieczeństwo pożaru, a w szczególności :
1/ rozniecanie ognia poza miejscami wyznaczonymi do tego celu przez właściciela lub zarządcę lasu,
2/ wypalanie wierzchniej warstwy gleby i pozostałości roślinnych,
3/ palenie tytoniu, z wyjątkiem dróg utwardzonych i miejsc wyznaczonych do pobytu ludzi,
4/ używanie w parowozach dmuchaw, manipulowanie na rusztach palenisk oraz wyrzucanie żaru węglowego z parowozów i wagonów wyposażonych w paleniska.
Ponadto nie wolno pozostawiać gałęzi, chrustu, nie okrzesanych ściętych drzew i odpadów poeksploatacyjnych w odległości mniejszej niż 50 m od skraju toru kolejowego lub drogi publicznej.
W celu ograniczenia zagrożenia pożarowego mogą być wprowadzane stałe lub czasowe zakazy wstępu ludności do lasu. Stałym zakazem wstępu objęte są lasy stanowiące :
1/ uprawy leśne do 4 m wysokości,
2/ powierzchnie doświadczalne i drzewostany nasienne,
3/ ostoje zwierząt,
4/ źródliska drzew i potoków,
5/ obszary zagrożone erozją.
Okresowy zakaz wstępu na wszystkie lub określone obszary leśne wprowadzają nadleśniczowie jeżeli występuje duże zagrożenie pożarowe. Lasy objęte zakazem wstępu oznacza się tablicami z napisem „zakaz wstępu” oraz wskazaniem przyczyny i terminu obowiązywania zakazu.
6. ZABEZPIECZENIE PRZECIWPOŻAROWE ZBIORU, TRANSPORTU I SKŁADOWANIA PALNYCH PŁODÓW ROLNYCH
Podczas zbioru płodów rolnych należy przestrzegać następujących zasad bezpieczeństwa pożarowego :
1/stosować się do wskazań podanych w instrukcjach obsługi przy eksploatacji maszyn rolniczych z napędem spalinowym, elektrycznym itp.
2/stosować silniki elektryczne o odpowiednim do warunków pracy stopniu ochrony; minimalna odległość układu napędowego od stert, stogów i budynków o konstrukcji palnej powinna wynosić 5 m,
3/ustawiać silniki spalinowe na podłożu niepalnym, w odległości co najmniej 10 m od stert, stogów lub budynków o konstrukcji palnej,
4/zabezpieczać urządzenia wydechowe silników spalinowych przed wylotem iskier,
5/zapewnić możliwość ewakuacji ludzi i sprzętu,
6/przechowywać niezbędne materiały pędne, w ilości nie przekraczającej dobowego zapotrzebowania, w zamkniętych, nie tłumiących się naczyniach, w odległości co najmniej 10 m od punktu omłotowego, stertowania itp. prac,
7/używać otwartego ognia i palić tytoń w odległości nie mniejszej niż 10 m od punktu omłotowego, stertowania itp. prac, w miejscu oczyszczonym z materiałów palnych,
8/wyposażyć miejsca omłotów, stertowania i kombajnowania w sprawny podręczny sprzęt gaśniczy oraz w razie potrzeby w sprzęt służący do wykonywania przerw hamujący rozprzestrzenianie się pożaru.
Palenie tytoniu przy obsłudze sprzętu, maszyn i pojazdów podczas zbioru palnych płodów rolnych oraz ich transporcie jest zabronione.
Strefa pożarowa sterty lub stogu z palnymi produktami roślinnymi nie może przekraczać powierzchni 1000 m 2 lub kubatury 5000 m 3. Przy ustawianiu stert, stogów i brogów należy zachować co najmniej następujące odległości :
1/od budynków wykonanych z materiałów :
a/ palnych – 30 m, b/ niepalnych – 20 m,
2/od dróg publicznych i torów kolejowych,
3/od urządzeń i przewodów linii elektrycznych wysokiego napięcia – 30 m,
4/od lasów i terenów zadrzewionych – 100 m,
5/między stertami, stogami stanowiącymi odrębne strefy pożarowe - 30 m.
Wokół stert i stogów należy wykonywać i utrzymywać powierzchnię o szerokości co najmniej 2 m w odległości 3 m od ich obrysu, pozbawioną materiałów palnych.
Produkty roślinne należy składować w sposób uniemożliwiający ich samozapalenie.W przypadku konieczności składowania produktów nie dosuszonych należy okresowo sprawdzać ich temperaturę.
Wypalanie słomy i pozostałości roślinnych na polach jest dopuszczalne w odległości co najmniej 100 m od zabudowań, miejsc ustawienia stert i stogów, lasów oraz zboża na pniu, przy zapewnieniu stałego nadzoru miejsca wypalania oraz w sposób nie powodując zakłóceń w ruchu drogowym. Szczegółowe zasady wypalania pozostałości roślinnych ustalają organy samorządu terytorialnego w uzgodnieniu z Komendantem Powiatowym Państwowej Straży Pożarnej.
7. PRZECIWPOŻAROWE WYMAGANIA BUDOWLANE.
Przeciwpożarowe wymagania budowlane wynikają z przeznaczenia i sposobu użytkowania budynku lub innej budowli, zagrożenia wybuchem oraz występującego obciążenia ogniowego i są ustalane na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie / Dz.U.Nr 75, poz. 690 z późniejszymi zmianami/, przepisów dotyczących ochrony przeciwpożarowej i przeciwwybuchowej oraz Polskich Norm. Budynek i urządzenia z nim związane powinien być zaprojektowany i wybudowany sposób zapobiegający powstaniu i rozprzestrzenianiu się pożaru oraz zapewniający w razie pożaru : nośność konstrukcji przez założony czas, ewakuację ludzi i prowadzenie akcji ratowniczej.
Wymagania dotyczące budynku użyteczności publicznej określa się w zależności od kategorii zagrożenia ludzi i wysokości, a w stosunku do budynków produkcyjnego i magazynowego w zależności od obciążenia ogniowego, wysokości oraz zagrożenia wybuchem.
ODPORNOŚĆ POŻAROWA BUDYNKÓW.
Zapewnienie nośności konstrukcji przez założony czas trwania pożaru uzyskuje się przez zaprojektowanie budynku w określonej klasy odporności pożarowej. Ustawiono pięć klas odporności pożarowej budynku, w kolejności od najwyższej do najniższej, oznaczonych literami : A, B, C, D, E. Klasa odporności pożarowej budynku wynika z ustaleń podanych w tabeli :
|
Budynek |
ZL I |
ZL II |
ZL III |
ZL IV |
ZL V |
|
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
|
Niski ( N ) |
„B” |
„B” |
„C” |
„D” |
„C” |
|
Średniowysoki(SW) |
„B” |
„B” |
„B” |
„C” |
„B” |
|
Wysoki (W) |
„B” |
„B” |
„B” |
„B” |
„B” |
|
Wysokościowy (WW) |
„A” |
„A” |
„A” |
“B” |
“A” |
Dopuszcza się obniżenie wymaganej klasy odporności pożarowej w niektórych budynkach niskich ( N ) do poziomu, który określa poniższa tabela :
|
Liczba kondygnacji nadziemnych |
ZL I |
ZLII |
ZL III |
|
1 |
2 |
3 |
4 |
|
1 |
„ D” |
„ D” |
„ D” |
|
2* |
„ C” |
„ C” |
„D ” |
*Gdy poziom stropu nad pierwszą kondygnacją jest na wysokości nie większej niż 9 m.
Wymaganą klasę odporności pożarowej dla budynku PM określa poniższa tabela
|
Maksymalna gęstość obciążenia ogniowego strefy pożarowej w budynku Q (MJ/M2 |
Budynek O jednej kondygnacji Nadziemnej / bez ograniczeń wysokości / |
Budynek wielokondygnacyjny |
|||
|
Niski
( N ) |
Średnio-wysoki
( SW ) |
Wysoki
(W) |
Wysokościowy
(WW) |
||
|
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
|
Q £ 500 |
„E” |
„D“ |
„C“ |
„B“ |
„B“ |
|
500<Q£1000 |
„D“ |
„D“ |
„C“ |
„B“ |
„B“ |
|
1000<Q£2000 |
„C“ |
„C“ |
„C“ |
„B“ |
„B“ |
|
2000<Q£4000 |
„B“ |
„B“ |
„B“ |
* |
* |
|
Q>4000 |
„A“ |
„A“ |
„A“ |
* |
* |
* - zgodnie z treścią rozporządzenia nie mogą występować takie budynki.
Klasę odporności pożarowej podziemnej części budynku ustala się odrębnie w zależności od występującego w tej części budynku obciążenia ogniowego lub kategorii zagrożenia ludzi, przy czym nie może być ona niższa niż C. Jeżeli część podziemna budynku jest zaliczona do kategorii zagrożenia ludzi, przy ustalaniu klasy odporności pożarowej liczbę kondygnacji budynku określa suma kondygnacji podziemnych i nadziemnych.
W budynku wielokondygnacyjnym, którego kondygnacje są zaliczone do różnych kategorii zagrożenia ludzi albo przeznaczone na cele produkcyjne lub magazynowe, klasy odporności pożarowej określa się dla poszczególnych kondygnacji odrębnie. Klasa odporności pożarowej części niższej budynku nie może być niższa od klasy odporności pożarowej części budynku położonej nad nią. Pomieszczenie produkcyjne, magazynowe lub inne pomieszczenie technologiczne, usytuowane w budynku zaliczonym do kategorii zagrożenia ludzi, powinno być wydzielone ścianami i stropami oddzieleń przeciwpożarowych o odporności ogniowej, wynikającej z obciążenia ogniowego, występującego w tym pomieszczeniu.
STREFY POŻAROWE
Strefę pożarową może stanowić :
1/ budynek lub jego część oddzielona od innych budynków lub innych części budynku elementami oddzieleń przeciwpożarowych,
2/ budynek oddzielony od innych budynków pasami wolnego terenu o szerokości nie mniejszej niż dopuszczalne odległości pomiędzy obiektami budowlanymi,
3/powierzchnia składowiska oddzielonego od innych obiektów budowlanych ścianami o odporności ogniowej co najmniej 240 min. I wysokości co najmniej 0,5 m powyżej poziomu składowania lub wolnymi pasami terenu o szerokości nie mniejszej niż dopuszczalna odległość tego składowiska od innych obiektów budowlanych,
4/w budynkach zaliczonych od kategorii zagrożenia ludzi każda kondygnacja budynku, oddzielona od innych kondygnacji w sposób zabezpieczający przed przenikaniem go.
Dopuszczalne wielkości stref pożarowych w budynkach produkcyjnych i magazynowych.
|
Rodzaj stref pożarowych |
Obciążenie ogniowe w MJ/m2 |
Dopuszczalna powierzchnia stref pożarowych, w m 2 |
||
|
jednokondygna – cyjnych |
niskich powyżej I kondygnacji i średniowysokich |
Wysokich i wy – sokościowych |
||
|
Strefy pożarowe z pomieszczeniem -zagrożonym wybuchem |
Powyżej 4000 od 2000 do 4000 od 1000 do 2000 od 500 do 1000 do 500 |
1000 2000 4000 6000 8000 |
- - 1000 2000 3000 |
- - - - 500 |
|
strefy pożarowe pozostałe
|
Powyżej 4000 od 2000 do 4000 od 1000 do 2000 od 500 do 1000 do 500 |
2000 4000 8000 1 5000 20000 |
1000 2000 4000 8000 10000 |
- - 1000 25000 5000 |
Strefy pożarowe w podziemnej części budynków nie mogą przekroczyć 50 % powierzchni określonych w tabeli.
W budynkach jednokondygnacyjnych wielkości stref pożarowych nie ogranicza się, pod warunkiem zastosowania stałych urządzeń tryskaczowych i samoczynnych urządzeń oddymiających. W budynku jednokondygnacyjnym oraz na ostatniej kondygnacji budynku wyższego, nie zagrożonym wybuchem wielkości stref pożarowych można powiększyć o 100% jeżeli :
1/ budynek jest wykonany z elementów nie rozprzestrzeniających ognia,
2/ zastosowano samoczynne urządzenia oddymiające.
We wszystkich budynkach strefy pożarowe mogą być powiększone o 100 % przy zastosowaniu stałych wodnych urządzeń gaśniczych, a o 50 % - przy zastosowaniu samoczynnych urządzeń oddymiających.
Wielkości stref pożarowych w budynkach kategorii zagrożenia ludzi / ZL/.
|
Kategoria zagrożenia ludzi |
Dopuszczalna powierzchnia stref pożarowych, w m 2 |
|||
|
W budynku o jednej kondygnacji nadziemnej / bez ograniczenia wysokości / |
w budynku wielokondygnacyjne |
|||
|
niskim ( N ) |
średnio - wysokim (SW) |
wysokim i wysokościowym ( W ) i ( WW ) |
||
|
ZL I, ZL III, |
10000 |
8000 |
5000 |
2500 |
|
ZL II |
8000 |
5000 |
3500 |
2000 |
Przy określaniu wielkości stref pożarowych powierzchnie kondygnacji połączonych ze sobą nie zamykanymi otworami należy sumować. W budynku o zróżnicowanej wysokości dopuszczalne powierzchnie stref pożarowych przyjmuje się oddzielnie dla każdej części budynku. Strefy pożarowe w podziemnej części budynków, nie mogą przekroczyć 50 % powierzchni określonych dla pierwszej kondygnacji budynku. W przypadku zastosowania stałych urządzeń tryskaczowych powierzchnie stref pożarowych mogą być powiększone o 100 %, a przy zastosowaniu samoczynnych urządzeń oddymiających – o 50 %. Nie dotyczy to budynków wysokich i wysokościowych.
Wielkości stref pożarowych w budynkach inwentarskich.
|
Liczba kondygnacji |
dopuszczalna powierzchnia strefy pożarowej, w m 2 |
|
|
przy hodowli ściółkowej |
przy hodowli bezściółkowej |
|
|
Jedna |
5000 |
Nie ogranicza się
|
|
Dwie |
2500 |
5000 |
|
Powyżej dwóch |
1000 |
2500 |
W wypadku stosowania w budynku ścian silnie rozprzestrzeniających ogień, strefę pożarową należy zmniejszyć do 25 % dopuszczalnej powierzchni, a w przypadku budynku jednokondygnacyjnego przeznaczonego do hodowli bezściółkowej, strefę pożarową ogranicza się do 5000 m 2.
8. DROGI POŻAROWE
Zgodnie z Prawem Budowlanym do każdej działki budowlanej powinien być zapewniony dojazd o szerokości co najmniej 3 m. Jednakże do budynków o podwyższonym ryzyku należy doprowadzić d r o g i p o ż a r o w e o utwardzonej i odpowiednio wytrzymałej nawierzchni umożliwiającej dojazd o każdej porze roku powinny. Są to :
1/ budynki zaliczone do kategorii zagrożenia ludzi ZL I i ZL II,
2/ budynki średniowysokie, wysokie i wysokościowe zaliczone do kategorii zagrożenia ludzi ZL III, ZL IV i ZL V,
3/ budynki produkcyjne, magazynowe i usługow