ZRANIENIA
Drobne skaleczenia, obtarcia - przemywamy wodą utlenioną ( w razie zanieczyszczenia ziemią itp. przepłukujemy wcześniej destylowaną bądź przegotowaną wodą lub z braku tych - zwykłą zimną) i nakładamy plaster z opatrunkiem.
Większe rany
Rodzaje ran:
a) spowodowane przez przedmioty
- cięte
- kłute
- szarpane (darte)
- miażdżone (tłuczone)
b) spowodowane przez zwierzęta
- kąsane (w tym zatrute - po ukąszeniu przez zwierzęta jadowite)
- kłujące (użądlenia)
W ranach spowodowanych przez przedmioty
- nie grzebiemy
- nic z nich nie wyjmujemy (" Wszystko co w ranie należy do rannego") -
Wyciągając tkwiący w ranie przedmiot możemy spowodować krwotok lub zwiększyć
uraz. Powinniśmy zabezpieczyć ów przedmiot tak, aby się nie ruszał - obkładamy
go wyjałowionymi gazikami, w razie potrzeby dodajemy zwinięte bandaże czy watę,
całość obandażowujemy. Następnie udajemy się z rannym do lekarza.
- niczego nie wlewamy - nie dotyczy przepłukania solą fizjologiczną czy zimną
przegotowaną wodą
Pierwsza pomoc przy zranieniach sprowadza się do
zatamowania krwawienia i zabezpieczenia przed zakażeniem.
. Spłukujemy ranę solą
fizjologiczną lub destylowaną bądź przegotowaną wodą albo w ostateczności zwykłą
zimną wodą.
. Nakładamy na ranę opatrunek z jałowej gazy.
. Nakładamy opatrunek przytrzymujący - bandażujemy (opaska gazowa) lub używamy
plastra.
Jeśli rana obficie
krwawi, mogła ulec uszkodzeniu tętnica lub żyła. Postępujemy wtedy jak przy
krwotokach (opatrunek uciskowy - patrz KRWOTOKI).
Rany kłute
(niezbyt rozległe a głębokie, spowodowane
wąskim narzędziem o ostrym końcu np. bagnetem, gwoździem, widłami) są bardzo
niebezpieczne, gdyż mogą się wiązać z uszkodzeniem narządów wewnętrznych.
Poszkodowani z rana kłutą po prowizorycznym opatrzeniu powinni być przewiezieni
do szpitala.
W przypadku ukąszenia przez zwierzę istnieje
niebezpieczeństwo zakażenia wścieklizną.
. Spłukujemy ranę strumieniem
wody przez przynajmniej 5 minut. Jeśli krwawienie nie jest zbyt duże - nie
tamujemy go (płynąca krew wypłukuje wirusy wścieklizny).
. Dalej postępujemy jak przy innych ranach.
. Udajemy się z pokąsanym do lekarza - może być konieczne szczepienie przeciwko
wściekliźnie i przeciw tężcowi.
Jeśli jest to możliwe, staramy się dotrzeć do właściciela zwierzęcia, które
pokąsało poszkodowanego i dowiedzieć się, czy było szczepione przeciwko
wściekliźnie. Zwierzę to powinno być zabrane do szpitala na przynajmniej
dwutygodniową obserwację. Jeżeli przeżyje ten czas w zdrowiu, poszkodowanego nie
trzeba będzie szczepić. Przy pokąsaniu przez dzikie zwierzęta lepiej ich nie
łapmy w celu poddania obserwacji, gdyż może to być niebezpieczne - lepiej już
poddać się profilaktycznemu szczepieniu.
U zwierząt zabitych po pokąsaniu często nie można wykryć wścieklizny, gdyż
choroba nie zdążyła jeszcze się rozwinąć.
Ukąszenie przez żmiję:
. Unieruchamiamy kończynę i
układamy powyżej ciała, poszkodowany nie powinien się ruszać (chodzi o to, żeby
spowolnić krążenie krwi i rozchodzenie się jadu po organizmie).
. Zakładamy powyżej miejsca ukąszenia tzw. opaskę Biera - jest ona luźniejsza od
zwykłej opaski uciskowej, poniżej miejsca jej założenia musi być wyczuwalne
tętno, a z rany wypływać trochę krwi wypłukującej jad.
. Jak najszybciej transportujemy poszkodowanego do szpitala, dbając o to, by się
nie ruszał.
W miarę możliwości powinniśmy ustalić, co pokąsało poszkodowanego.
Ukąszenie (użądlenie) przez owady:
. Jeżeli w ciele pozostało żądło
(użądlenie przez pszczołę), możliwie szybko i delikatnie je usuwamy, uważając
aby nie wycisnąć całej zawartości pęcherzyków jadowych do skóry.
. Odkażamy miejsce ukłucia.
. Kładziemy zimny okład lub przykładamy zimny przedmiot.
. Możemy natrzeć miejsce ukąszenia plastrem cebuli lub korzeniem pietruszki.
Szczególnie niebezpieczne są użądlenia w okolicy szyi, języka i gardła, gdyż
powodują kłopoty z oddychaniem.
Jeżeli użądlona osoba jest uczulona na jad danego owada, podajemy jej wapno
rozpuszczalne, a jeśli pojawi się reakcja alergiczna - także Clemastinum i
kontaktujemy się z lekarzem. U alergików nawet najmniejsze użądlenie może być
groźne dla życia.
Objawy reakcji uczuleniowej:
- obrzęk nie tylko bezpośredniej okolicy użądlenia (może wystąpić
obrzęk twarzy)
- zblednięcie skóry
- przyśpieszenie bicia serca
- uczucie słabości, możliwa utrata przytomności
- kłopoty z oddychaniem, wrażenie duszenia się
- niekiedy nudności
Ukąszenie przez kleszcze
. Wyciągamy kleszcza pęsetą, bez
kręcenia i uważając, aby go nie zgnieść i nie wycisnąć do ranki jego zawartości
razem z chorobotwórczymi wirusami, których jest przenosicielem (m.in.
kleszczowego zapalenia mózgu)
. Odkażamy rankę wodą utlenioną, spirytusem lub jodyną.
W razie wystąpienia gorączki i innych niepokojących objawów powinniśmy się
skontaktować z lekarzem.