ZŁAMANIA
Złamania kończyn:
Unieruchamiamy okolicę złamania
przez unieruchomienie dwóch sąsiednich stawów, z tym że nie wolno poruszać ranną
kończyną, ani poprawiać jej nieprawidłowego położenia jeśli jest dziwnie
wykrzywiona czy wykręcona (możemy spowodować przesunięcie się kości oraz
zwiększyć obrażenia).
Unieruchomienie kończyny górnej - podniesienie jej na temblaku (z ubrania
rannego, chusty trójkątnej lub bandaża) albo przymocowanie do klatki piersiowej.
Unieruchomienie palca - przymocowanie do palca zdrowego lub usztywnienie za
pomocą szpatułki (patyczka po lodach).
Unieruchomienie kończyny dolnej - przybandażowanie do nogi zdrowej, o ile
złamana kończyna nie jest dziwnie wykręcona, np. na skutek zwichnięcia w stawie
biodrowym.
Aby spowolnić puchnięcie kończyny i zmniejszyć ból, układamy kończynę nieco
wyżej, nad poziom serca i stosujemy zimne okłady (np. z altacetu).
Złamanie kręgosłupa:
. Jeśli jest uszkodzony odcinek
szyjny - zakładamy kołnierz lub unieruchamiamy za pomocą koca lub okładając
głowę woreczkami z piaskiem. Następnie wzywamy pogotowie.
. Przy złamaniu kręgosłupa piersiowego, lędźwiowego lub miednicy nie ruszamy
poszkodowanego i wzywamy pogotowie. Transport tylko w ostateczności - wypełniamy
zagłębienia fizjologiczne i przywiązujemy poszkodowanego do noszy, aby
uniemożliwić najmniejsze ruchy ciała w czasie transportu. Przykrywamy go folią
NRC (kocem termicznym), kocem lub ubraniem. Przenoszenie poszkodowanego na nosze
wykonuje kilka osób, podtrzymując go pod głową, karkiem, klatką piersiową,
okolicą lędźwiową, miednicą i udami. Poszkodowanego nie wolno już ruszać
z noszy, póki nie zostanie zbadany przez specjalistę.
Złamanie podstawy czaszki:
Jest niewidoczne na zewnątrz,
jego objawem może być wyciek płynu mózgowo-rdzeniowego z nosa bądź ucha. Płyn
ten w przeciwieństwie do krwi nie krzepnie, a gdy zamoczymy róg chusteczki
higienicznej najbardziej zewnętrzny brzeg staje się czerwony, a dalej podsiąka
bezbarwna ciecz. Drugim objawem jest zasinienie oczodołów, tzw. okulary. Ponadto
moga wystąpić zaburzenia świadomości, zaburzenia w oddychaniu i krążeniu.
W przypadku złamania podstawy czaszki zakładamy opatrunek chłonący z kilku
warstw gazy (nie tamujemy wyciekającego płynu) i wzywamy lekarza. Podobnie jak
przy złamaniu kręgosłupa nie przenosimy poszkodowanego, głowa powinna być płasko
zabezpieczona.
Przy zwichnięciu stawów postępujemy podobnie jak przy złamaniu kończyn -
unieruchamiamy chora kończynę, z tym że pamiętamy, aby nie zmieniać jej pozycji.
Nie wolno nastawiać zwichniętych czy złamanych kończyn!
W złamaniach otwartych
przed usztywnieniem zakładamy na ranę opatrunek usztywniający, a jeśli pojawi
się krwawienie - opatrunek tamujący. Wystającą kość traktujemy jak duże ciało
obce, tj. zabezpieczamy przed zmianą położenia obkładając dookoła gazikami, a na
to zwiniętymi bandażami - jeśli istnieje taka potrzeba - i zabandażowujemy.