KRWOTOKI
Przy uszkodzeniu
tętnicy krew wypływa szybko, pulsując, jest jasnoczerwona (utlenowana).
Z uszkodzonej żyły krew płynie wolniej, bez pulsowania, jest
ciemnoczerwonosinawa (odtlenowana). Z naczyń włosowatych (miąższowych) sączy się
krew koloru pośredniego, powoli, na całej uszkodzonej powierzchni. Nigdy nie
mamy do czynienia z krwotokiem czysto tętniczym lub czysto żylnym, uszkodzone
zostają zazwyczaj wszystkie rodzaje naczyń (tętnice i żyły znajdują się blisko
siebie, więc trudno przeciąć jedno z nich nie naruszając drugiego).
Ze względu na
miejsce wypływania krwi dzielimy krwotoki na zewnętrzne i wewnętrzne.
Postępowanie przy krwotoku zewnętrznym:
1. Kładziemy krwawiącego i
polecamy mu unikać zbędnych ruchów, aby spowolnić krążenie.
2. Krwawiącą kończynę unosimy nad poziom serca.
3. Nakładamy na ranę opatrunek uciskowy - gruba warstwa gazy, na to zwinięty
bandaż lub coś sztywnego - pudełko od zapałek, styropian itp., całość
zabandażować albo owinąć chustą trójkątną.
4. Transportujemy poszkodowanego do lekarza.
Obecnie nie używa się opaski uciskowej, gdyż odcinając dopływ krwi do zranionej
kończyny może spowodować jej martwicę. Opaskę uciskową stosujemy jedynie przy:
- masowych katastrofach
- całkowitych zmiażdżeniach (kiedy brak szans na odratowanie kończyny)
Przy amputacji na ogół nie ma krwawienia lub jest małe. Opatrujemy kikut
osłonowo, a uciętą część ciała jak najszybciej wkładamy do lodu - być może
będzie się dało ją przyszyć. Założenie opaski drastycznie zmniejsza szanse
uratowania kończyny. Gdyby jednak krwawienie było bardzo duże, trzeba zastosować
opaskę.
Opaska uciskowa powinna mieć 5-10 cm szerokości. Zakładamy ją na kości
ramieniowej bądź udowej, gdyż tylko tam można dostatecznie przycisnąć tętnicę do
kości. Najlepiej nie zakładać jej bezpośrednio na skórę tylko na ubranie, na
okres czasu nie dłuższy niż 1 godzina. Przy amputacji opaskę zakładamy 10 cm nad
miejscem obcięcia kończyny.
Krwotok
wewnętrzny może nastąpić w wyniku tępego urazu, nawet jeśli brak jakichkolwiek
obrażeń zewnętrznych. Jest on bardzo groźny, gdyż często trudny do wykrycia, a
wypływająca do jamy ciała krew może naciskając na różne organy wewnętrzne
spowodować ich uszkodzenie.
Objawy krwotoku wewnętrznego:
- nagłe, przedłużające się i
pogłębiające niespodziewane zasłabnięcie, bez konkretnej przyczyny lub po urazie
czy większym wysiłku fizycznym
- blednięcie skóry, a także błon śluzowych jamy ustnej, spojówek oka
- słabo wyczuwalne tętno, ze skłonnościami do zanikania
- coraz szybsze bicia serca i tętno
- narastające odczucie duszności
- uczucie suchości w gardle, narastające pragnienie
- wydalana na zewnątrz krew, np.: krwawe wymiociny, krwisty stolec - krwotok z
żołądka; obfite wypływanie jasnoczerwonej krwi przez gardło i jamę ustną -
krwotok z przełyku; krwioplucie lub wypływająca przez jamę ustną pienista,
jasnoczerwona krew - krwotok z płuc. Przy krwotoku do jamy brzusznej można
wyczuć tzw. twardy brzuch.
Ogólnie poszkodowany doznaje wstrząsu.
W przypadku podejrzenia o
krwotok wewnętrzny, należy jak najszybciej przetransportować poszkodowanego do
szpitala, ochładzając okolicę domniemanego krwotoku np. workiem z lodem.
Pozycje przy krwotokach
wewnętrznych:
- leżąca z ugiętymi nogami - przy krwotoku do jamy brzusznej, bez wymiotów
- półleżąca z ugiętymi nogami - przy krwotoku do płuc lub wystąpieniu wymiotów
Krwotok z nosa
Pochylamy głowę do przodu i
delikatnie wydmuchujemy krew z nosa przyciskając skrzydełka nosa. Na kark albo
na grzbiet nosa kładziemy zimne okłady. Jeśli po 10 minutach krwotok nie
ustanie, udajemy się do lekarza.