Krzyż Harcerski zaprojektował w 1912 roku ks. Kazimierz Lutosławski wzorując go na najwyższym polskim odznaczeniu wojskowym - Krzyżu Virtuti Militari. Wg "Regulaminu Odznak i Oznak" jest odznaką organizacyjną harcerzy i instruktorów.
Krzyż Harcerski zaprojektował w 1912 roku ks. Kazimierz Lutosławski wzorując go na najwyższym polskim odznaczeniu wojskowym - Krzyżu Virtuti Militari. Wg "Regulaminu Odznak i Oznak" jest odznaką organizacyjną harcerzy i instruktorów.
Krzyż Harcerski ma bogatą symbolikę. Różnie tłumaczy się jego kształt i poszczególne elementy. Dla wszystkich jednak pozostaje czymś niezwykle wartościowym, cennym. Czymś co przechowuje się z pietyzmem przez całe życie i nierzadko przekazuje dzieciom i wnukom jako rodzinną świętość. Patos? Może, ale spróbujcie poprosić harcerza, aby dał Wam go na pamiątkę...
Zawołanie "Czuwaj"
Harcerskie pozdrowienie "Czuwaj" używane było dawniej przez
rycerzy polskich stojących na warcie. Wtedy miało zapobiec zaśnięciu na
posterunku. Teraz przypomina o stałej gotowości każdego harcerza do służby
ojczyźnie, pracy dla innych, niesienia pomocy i ustawicznej pracy nad sobą.
Krąg
Lilijkę otacza krąg - symbol doskonałości do jakiej dąży
harcerska rodzina. Niektórzy twierdzą, że jest to też symbol harcerskiego kręgu,
w którym wszyscy są równi i panują braterskie relacje. Inni dodają, że to oznaka
ogromnej woli tworzenia kręgu, z którego promieniować będzie prawość myśli, słów
i czynów.
Lilijka
Lilijka od początków chrześcijaństwa symbolizuje czystość i
cnotę. Nosili ją na swych szatach królowie, na sztandarach książęta, na herbach
rycerze. Harcerska lilijka podobno ma swym kształtem przypominać zakończenie
igły magnetycznej kompasu. Tak jak igła wskazywała żeglarzom bezpieczną drogę do
domu, tak lilijka symbolizuje jedną z najważniejszych powinności harcerza:
postępowanie zgodnie z prawem harcerskim. Inni twierdzą, że tak jak kompas
północ, tak lilijka ma harcerzom wskazywać drogę do osiągania ideałów. Trzy
literki ONC na ramionach lilijki są skrótem hasła filaretów: "Ojczyzna, Nauka,
Cnota". Na węźle widnieje skrót nazwy naszej organizacji ZHP. Na lilijce z
krzyża nie ma żadnych liter, są za to dwie gwiazdki. Symbolizują one oczy
harcerza, zawsze szeroko otwarte, uważnie obserwujące świat, gotowe dostrzec
dobro i zło. Są symbolem oczu patrzących i widzących kiedy i gdzie harcerz może
być pomocny.
Promienie
Promienie biegnące od lilijki oznaczają dążenie harcerstwa do
promieniowania na cały świat wartościami, radością, dobrem.
Węzeł
Węzeł na wieńcu, jak węzeł na chuście ma
przypominać o obowiązku wypełnienia przynajmniej jednego dobrego uczynku
dziennie. Są jeszcze takie środowiska, w których wolno rozwiązać chustę (a więc
rozebrać się i pójść na spoczynek) dopiero po spełnieniu dobrego uczynku.
Wieniec z liści dębowych
Liście dębowe od dawien dawna symbolizują męstwo i dzielność.
Wieniec z liści dębowych mieli prawo nosić tylko ludzie władający ogromną siłą -
ducha, mięśni, czy magii. Cechy te - męstwo i dzielność - powinny być również
udziałem każdego harcerza.
Wieniec z liści lauru
Liście laurowe są symbolem zwycięstwa. Wieniec z liści laurowych
nosili autorzy największych wiktorii, rzymscy cesarze. Dla harcerza liście
laurowe oznaczają tryumf nad własnymi słabościami.
Ziarenka piasku
Ramiona Krzyża Harcerskiego wypełnione są ziarenkami piasku,
które symbolizują liczną rodzinę harcerską. Inna interpretacja mówi, że są to
nierówności symbolizujące kamienie na drodze życia, perły dobrych uczynków,
trudy i znoje, radości i smutki jakie harcerz spotyka na swojej drodze życia.